CCA Kablo mu Saf Bakır Kablo mu? PoE ve IP Kamera Sistemlerinde Doğru Kablo Seçimi (Teknik Rehber)

IP kamera sistemlerinde performansı belirleyen en kritik bileşenlerden biri, çoğu zaman göz ardı edilen ağ kablosudur. Kamera ne kadar kaliteli, NVR ne kadar güçlü olursa olsun, eğer altyapıda yanlış kablo kullanılmışsa paket kayıpları, voltaj düşümü, görüntü kopmaları ve sistem arızaları kaçınılmaz hale gelir.

Bu yazıda, sektörde en çok tartışılan konulardan biri olan CCA kablo ile saf bakır kablo arasındaki farkları, PoE sistemlerde hangi kablonun nerede kullanılabileceğini, elektriksel, mekanik ve uzun vadeli etkileriyle birlikte mühendislik seviyesinde ele alacağız.

1. Ağ Kablolarının Temel Yapısı

Cat5e, Cat6 ve Cat6A gibi ağ kablolarının temel amacı, yüksek frekansta sayısal sinyali minimum zayıflama ve minimum gürültü ile iletmektir.

Bir ağ kablosunun performansını belirleyen üç temel unsur vardır:

• İletken malzeme (bakır, alüminyum, alaşım)
• Büküm yapısı (twisted pair geometrisi)
• Ekranlama (UTP, FTP, STP)

Ancak pratikte en büyük farkı yaratan unsur: iletkenin saf bakır mı yoksa CCA mı olduğudur.

2. CCA Kablo Nedir?

CCA, “Copper Clad Aluminum” ifadesinin kısaltmasıdır. Türkçesi: Bakır Kaplı Alüminyum.

CCA kablolarda:

• İletkenin çekirdeği alüminyumdur
• Üzerine ince bir bakır tabaka kaplanmıştır
• Dışarıdan bakıldığında bakır gibi görünür
• Ancak elektriksel olarak alüminyum davranışı gösterir

Bu yapı, üretim maliyetini ciddi şekilde düşürür. Bu yüzden CCA kablolar:

• Daha ucuzdur
• Daha hafiftir
• Çekme dayanımı düşüktür
• Direnci yüksektir

3. Saf Bakır Kablo Nedir?

Saf bakır kabloda iletkenin tamamı: %99,9 elektrolitik bakırdan oluşur.

Bakırın temel avantajları:

• Düşük özgül direnç
• Yüksek akım taşıma kapasitesi
• Isınmaya karşı dayanım
• Uzun ömürlü mekanik yapı
• Düşük sinyal zayıflaması

Bu yüzden tüm uluslararası standartlar (TIA/EIA, ISO/IEC) Ethernet kablolarında saf bakır kullanımını esas alır.

4. Elektriksel Fark: Direnç, Akım ve Voltaj Düşümü

Bakır ve alüminyumun özgül dirençleri:

Bu ne demek?

Aynı kesitte:

• Alüminyum, bakıra göre yaklaşık %70 daha fazla direnç gösterir
• Daha fazla ısınır
• Daha fazla voltaj düşümüne sebep olur
• Daha fazla sinyal zayıflatır

5. PoE Sistemlerde Kablo Neden Hayati Önemdedir?

PoE sistemlerde kablo sadece veri taşımaz, aynı zamanda: kameraya enerji de taşır.

IEEE PoE standartları:

• PoE (802.3af) → 15.4W
• PoE+ (802.3at) → 30W
• PoE++ (802.3bt) → 60W – 90W

Bu güç, Cat6 kablo üzerinden DC akım olarak iletilir.

Buradaki kritik nokta:

Kablo direnci yükseldikçe → Voltaj düşer → Kamera kararsız çalışır → Reset, donma, kopma başlar.

6. CCA Kablonun PoE’de Yarattığı Tipik Problemler

CCA kablo kullanılan PoE sistemlerde en sık görülen arızalar:

• 100 metreye ulaşmadan görüntü kopması
• Gece IR LED açıldığında kamera reset atması
• Yağmurda ve soğuk havada kararsız çalışma
• Uzun vadede damar kırılması
• RJ45 uçlarında oksidasyon

Bunun temel sebebi:

• Yüksek direnç
• Düşük akım taşıma kapasitesi
• Isınma
• Metal yorulması

7. Mesafe – Akım – Gerilim İlişkisi

PoE sistemlerde temel fizik kuralı:

V_drop = I × R

Yani:

• Akım arttıkça voltaj düşümü artar
• Direnç arttıkça voltaj düşümü artar
• Mesafe arttıkça direnç artar

CCA kabloda direnç yüksek olduğu için:

• 30–40 metrede bile ciddi voltaj düşümü başlar
• PoE switch çıkışı 48V ise, kameraya 40V altı ulaşabilir
• Bu da kararsız çalışmaya yol açar

8. Teorik Hesap Örneği

Örnek:

• Kamera gücü: 8W
• PoE gerilimi: 48V
• Akım: I = P / V = 8 / 48 ≈ 0.167 A

100 metre Cat6 saf bakır direnç:

• Yaklaşık 9 ohm çift başına

Voltaja düşüm:

• V = I × R = 0.167 × 9 ≈ 1.5V

CCA kabloda direnç %60 daha fazla olursa:

• R ≈ 14–15 ohm
• V_drop ≈ 2.5V

Bu fark:

• IR LED açıldığında
• Kamera ısındığında
• Soğuk havada

sistemi sınırda çalıştırır.

9. Mekanik Dayanım Farkları

CCA kablonun bir diğer büyük problemi: mekanik dayanım düşüklüğüdür.

Bu yüzden CCA kablo:

• Sıva altı tesisatta risklidir
• Uzun vadede damar kırılması yaşanır
• Arıza bulması çok zordur

10. Hangi Durumlarda CCA Kablo Kullanılabilir?

Burada dürüst olalım: CCA kablo her durumda yasak değildir.

CCA kablonun kullanılabileceği durumlar:

• Mesafe 30 metrenin altındaysa
• Kamera gücü düşükse (3–4W)
• PoE kullanılmıyorsa (adaptörlü sistem)
• Geçici kurulumsa
• Bütçe çok kısıtlıysa

Ancak şu durumlarda kesinlikle önerilmez:

• PoE sistemler
• 50 metre üzeri mesafeler
• Dış mekan tesisatı
• Uzun ömürlü projeler
• Kurumsal sistemler

11. Saf Bakır Kablo Ne Zaman Zorunludur?

Aşağıdaki durumlarda saf bakır kablo: zorunlu mühendislik gereğidir:

• PoE+ ve PoE++ sistemler
• Uzun mesafe (70–100m)
• Dış mekan kurulumları
• Soğuk ve sıcak iklimler
• Metal kasa yüksek güçlü kameralar
• Kurumsal projeler

12. Saha Deneyimleri: Gerçek Arıza Örnekleri

Sahada en sık görülen vaka:

• İlk gün sistem çalışır
• 1–3 ay sonra kopmalar başlar
• Gece IR açıldığında kamera reset atar
• Gündüz sorun yok, gece sorun var
• Arıza bulunamaz

Sebep: CCA kabloda artan direnç + sıcaklık + oksidasyon.

13. Kablo Üzerinden CCA mı Bakır mı Nasıl Anlaşılır?

Pratik yöntemler:

• Kesit al → çekirdeğe bak
• Mıknatıs testi (alüminyum manyetik değildir ama alaşım olabilir)
• Ağırlık testi (CCA daha hafiftir)
• Yanma testi (bakır kızarır, alüminyum farklı davranır)

En kesin yöntem: üretici datasheet.

14. Standartlar Ne Diyor?

TIA/EIA ve ISO standartları:

• Ethernet kablolarında saf bakır iletkeni esas alır
• CCA kablo, standart dışı kabul edilir
• PoE testlerinde CCA kablo başarısız olur

15. Sonuç: Hangi Projede Hangi Kablo?

Son söz: Kamerayı değil, altyapıyı yanlış seçersen sistem çöker. PoE projelerinde saf bakır kablo, maliyet değil, sigortadır.